Một giao dịch bán chịu đi qua ba báo cáo tài chính như thế nào
Báo cáo tài chính doanh nghiệp thường được giới thiệu từng báo cáo một, nên người mới khó hình dung chúng liên hệ ra sao. Bài viết theo dõi một giao dịch bán chịu và xem nó để lại dấu vết thế nào trên ba báo cáo, bằng số giả định, bỏ qua thuế để dễ theo dõi.
Giao dịch giả định
Doanh nghiệp bán một lô hàng giá 100 triệu đồng cho khách hàng, khách chưa trả tiền. Giá vốn của lô hàng là 70 triệu đồng.
Dấu vết trên báo cáo kết quả kinh doanh
Doanh thu tăng 100 triệu, giá vốn tăng 70 triệu, lợi nhuận tăng 30 triệu. Báo cáo này ghi nhận khi hàng đã giao, dù chưa nhận tiền.
Minh hoạ: báo cáo tài chính doanh nghiệp
🔗 Xem thêm: Tính ROA từ báo cáo tài chính: lấy số ở đâu
Dấu vết trên bảng cân đối kế toán
- Khoản phải thu từ khách hàng tăng 100 triệu.
- Hàng tồn kho giảm 70 triệu.
- Tổng tài sản tăng 30 triệu, và lợi nhuận chưa phân phối tăng đúng 30 triệu, nên đẳng thức tài sản bằng nợ cộng vốn chủ sở hữu vẫn cân.
Dấu vết trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ
Chưa có tiền vào, nên dòng tiền từ hoạt động kinh doanh chưa tăng. Khi đi từ lợi nhuận 30 triệu sang dòng tiền, phần phải thu tăng 100 triệu được trừ ra, phần tồn kho giảm 70 triệu được cộng lại, kết quả là 0. Đến khi khách trả tiền, tiền tăng 100 triệu và khoản phải thu giảm 100 triệu, lúc này dòng tiền kinh doanh mới ghi nhận.
Bài học khi đọc
Một kỳ có lợi nhuận dương nhưng dòng tiền kinh doanh yếu thường đi cùng khoản phải thu hoặc tồn kho tăng. Đó là lý do khi đọc báo cáo tài chính của một doanh nghiệp, người đọc thường đối chiếu lợi nhuận với dòng tiền thay vì chỉ nhìn một báo cáo. Một kỳ như vậy chưa phải dấu hiệu xấu, vì có thể doanh nghiệp đang mở rộng bán chịu cho khách lớn, và cần xem thuyết minh để biết thời hạn thu tiền.
Minh hoạ: báo cáo tài chính doanh nghiệp
Ở bước tiếp theo, bài ba giới hạn của EBIT nói về phần lợi nhuận vận hành tách khỏi lãi vay và thuế.
Thử lại với trường hợp khách trả tiền ngay
Nếu khách trả tiền ngay, báo cáo kết quả kinh doanh giống hệt, còn bảng cân đối có tiền tăng 100 triệu thay cho khoản phải thu. Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh tăng 30 triệu ngay trong kỳ. Hai trường hợp cùng lợi nhuận 30 triệu nhưng dòng tiền khác nhau, và chênh lệch nằm ở khoản phải thu.
Giới hạn
Ví dụ bỏ qua thuế, chi phí bán hàng và các khoản dự phòng. Trong báo cáo thật, các khoản này làm số liệu phức tạp hơn nhưng nguyên tắc nối các báo cáo vẫn như trên. Các con số đều là giả định.
Minh hoạ: báo cáo tài chính doanh nghiệp
Kết luận
Một giao dịch bán chịu làm lợi nhuận tăng 30 triệu, khoản phải thu tăng 100 triệu và dòng tiền kinh doanh chưa tăng. Hiểu chuỗi này giúp đọc ba báo cáo như một hệ thống. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
#vpbanks #baocaotaichinh #bancho #chungkhoanvietnam