Khung hạch toán quốc gia chung khiến các nước cùng nói một ngôn ngữ khi tính GDP
Ba phương pháp tính GDP không phải là sáng kiến riêng của từng nước. Chúng nằm trong một khung quốc tế, nhờ đó số liệu của các nền kinh tế khác nhau có thể đặt cạnh nhau với một mức tin cậy chấp nhận được. Bài viết giới thiệu khung đó ở mức khái niệm và ghi rõ phần nào có nguồn.
Khung SNA 2008 là gì
Theo phát biểu của Tổng cục Thống kê năm 2019, cách tính theo thông lệ quốc tế dựa trên phương pháp luận do cơ quan thống kê của Liên Hợp Quốc khuyến nghị. Hệ thống tài khoản quốc gia SNA 2008 là chuẩn quốc tế được phát hành dưới sự bảo trợ của Liên Hợp Quốc, Ủy ban châu Âu, OECD, IMF và Ngân hàng Thế giới. Cổng thông tin của cơ quan thống kê Việt Nam có đăng tài liệu này. Khung đó định nghĩa các khái niệm như sản xuất, giá trị tăng thêm, tiêu dùng cuối cùng và tích luỹ tài sản.
🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức tính và ví dụ bằng số
Minh hoạ: các phương pháp tính gdp
Vì sao khung chung quan trọng với phương pháp tính
- Ba phương pháp sản xuất, chi tiêu và thu nhập dùng cùng một bộ định nghĩa, nên về nguyên tắc chúng đo cùng một đại lượng.
- Khi các nước dùng cùng khái niệm, tỷ trọng tiêu dùng hay đầu tư trong GDP có ý nghĩa so sánh. Nếu mỗi nước tự định nghĩa, phép so sánh mất nền tảng.
- Khung chung giúp người dùng số liệu biết một giao dịch được xếp vào đâu, ví dụ phân biệt chi phí trung gian với tiêu dùng cuối cùng.
Ví dụ giả định về việc xếp loại
Một hộ gia đình mua bột về nướng bánh bán lại, và một hộ khác mua bột để tự ăn. Cùng một túi bột, nhưng ở trường hợp đầu nó là chi phí trung gian của người làm bánh, còn ở trường hợp sau nó là tiêu dùng cuối cùng. Nếu số liệu không có quy ước thống nhất, cùng một túi bột có thể bị cộng hai lần hoặc bị bỏ sót. Quy ước của khung chung giúp tránh điều đó. Ví dụ này khớp với cách ba phương pháp tính GDP cùng dựa trên một hệ thống định nghĩa.
Điều khung chung không làm được
Minh hoạ: các phương pháp tính gdp
Dùng chung khung không có nghĩa là số liệu của các nước chính xác như nhau. Chất lượng nguồn dữ liệu, mức độ bao phủ của khu vực phi chính thức và tần suất rà soát vẫn khác nhau giữa các nước. Một số mức tăng trưởng công bố cũng được điều chỉnh sau khi có dữ liệu đầy đủ hơn. Bài này không nêu số liệu so sánh giữa các nước vì phần đó cần nguồn riêng, đã được kiểm chứng, cho từng nước và từng năm.
Gợi ý đọc tiếp
Muốn xem ba phương pháp được áp vào ví dụ số cụ thể, có thể đọc bài , nơi vị trí của GDP trong bộ số liệu phân tích tài chính được đặt cạnh các chỉ số khác.
Kết luận
SNA 2008 là chuẩn quốc tế mà cách tính GDP theo ba phương pháp dựa vào, nên khái niệm và phân loại thống nhất giữa các nước. Khung chung không loại bỏ chênh lệch về chất lượng dữ liệu. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Minh hoạ: các phương pháp tính gdp
#gdp #sna2008 #chisotaichinh #kinhtevimo