Lợi nhuận giữ lại làm BVPS tăng ra sao

Giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu, viết tắt BVPS, là mẫu số nằm dưới thị giá trong chỉ số P/B. đọc chỉ số giá trên giá trị sổ sách BVPS bằng vốn chủ sở hữu chia số cổ phiếu đang lưu hành. Khi doanh nghiệp giữ lại một phần lợi nhuận thay vì chia hết ra ngoài, vốn chủ sở hữu lớn lên, kéo BVPS lên theo. Bài viết mô tả bước đó qua một ví dụ giả định và tách nó khỏi phần biến động do giá thị trường.

Vốn chủ sở hữu thay đổi từ đâu

Vốn chủ sở hữu trên bảng cân đối kế toán gồm phần vốn góp của cổ đông và phần lợi nhuận tích luỹ chưa chia. Mỗi kỳ có lãi, nếu doanh nghiệp không chia hết thành cổ tức tiền mặt, phần còn lại được cộng vào lợi nhuận giữ lại, làm vốn chủ sở hữu tăng. Phần tăng này đến từ nội bộ doanh nghiệp, không phải từ vốn góp mới bên ngoài.

🔗 Xem thêm: BVPS: mẫu số của P/B được dựng từ đâu trên bảng cân đối kế toán

chỉ số pb - Vốn chủ sở hữu thay đổi từ đâuMinh hoạ: chỉ số pb

Một ví dụ bằng số

Giả sử vốn chủ sở hữu đầu kỳ là 12.000 tỷ đồng và doanh nghiệp giữ lại thêm 1.200 tỷ đồng lợi nhuận. Vốn chủ sở hữu lên 13.200 tỷ đồng. Với 400 triệu cổ phiếu đang lưu hành, BVPS đi từ mức cũ lên 13.200 tỷ chia 400 triệu, tức 33.000 đồng mỗi cổ phiếu. Vì số cổ phiếu không đổi trong tình huống này, toàn bộ phần tăng của tử số chuyển thẳng thành phần tăng của BVPS.

🔗 Xem thêm: Chỉ số P/B: công thức, cách đọc và ba chỗ dễ hiểu sai

Khi BVPS tăng mà thị giá đứng yên, P/B của doanh nghiệp giảm, vì tử số không đổi còn mẫu số lớn lên. Điều này cho thấy một phần biến động của P/B đến từ việc doanh nghiệp tích luỹ nội bộ, không phải từ dao động giá trên sàn. Khi đọc P/B theo chuỗi thời gian của một mã, như bài bốn thứ cần kiểm khi P/B thấp trình bày, phần tăng đều của BVPS qua các kỳ thường chính là dấu vết của lợi nhuận giữ lại.

Phân biệt với phần vốn góp mới

chỉ số pb - Phân biệt với phần vốn góp mớiMinh hoạ: chỉ số pb

Lợi nhuận giữ lại khác với vốn góp thêm khi phát hành cổ phiếu. Lợi nhuận giữ lại làm tử số tăng mà không đổi số cổ phiếu, nên BVPS tăng. Phát hành thêm làm số cổ phiếu tăng, thường kéo BVPS xuống trong kỳ. Hai cơ chế đi ngược chiều nhau trên cùng một chỉ số, nên khi thấy BVPS đổi, cần biết nó đổi vì vế nào.

🔗 Xem thêm: Quỹ chỉ số và ETF: gọi theo chính sách hay hình thức

Trong một kỳ có cả giữ lại lợi nhuận lẫn phát hành thêm, hai tác động cộng dồn và kết quả lên BVPS tuỳ vào độ lớn của từng phần. Đọc kèm thuyết minh về thay đổi vốn chủ sở hữu giúp tách bạch.

Mức độ lợi nhuận giữ lại mỗi kỳ phụ thuộc vào phần lợi nhuận làm ra và tỷ lệ chia cổ tức tiền mặt. Doanh nghiệp giữ lại nhiều thì vốn chủ sở hữu dày lên nhanh, BVPS tăng rõ qua các năm. Doanh nghiệp chia phần lớn lợi nhuận ra ngoài thì BVPS đi ngang hơn, dù lợi nhuận từng kỳ vẫn dương. Đọc BVPS qua nhiều kỳ giúp thấy doanh nghiệp đang tích luỹ hay chia ra.

chỉ số pb - Phân biệt với phần vốn góp mớiMinh hoạ: chỉ số pb

Kết luận

Lợi nhuận giữ lại cộng vào vốn chủ sở hữu, làm BVPS nhích lên và P/B giảm khi giá không đổi. Tách biến động của P/B thành phần do tích luỹ nội bộ và phần do giá thị trường giúp đọc chỉ số sát thực tế hơn. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

#pb #bvps #voncchusohuu #vpbanks


← Chứng khoán VPBank — Trung tâm kiến thức đầu tư