EPS và cổ tức: vì sao hai con số không bằng nhau

Báo cáo kết quả kinh doanh thường đặt cạnh nhau hai con số: lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) và cổ tức mỗi cổ phiếu. Cả hai cùng tính theo đồng trên một cổ phiếu, vì vậy dễ bị đánh đồng. Thực tế, chúng trả lời hai câu hỏi khác nhau: doanh nghiệp làm ra bao nhiêu lợi nhuận cho mỗi cổ phần, và cổ đông thực nhận bao nhiêu từ phần lợi nhuận đó.

EPS đo phần lợi nhuận, không đo tiền về tay cổ đông

EPS được tính bằng lợi nhuận sau thuế phân bổ cho cổ đông phổ thông chia cho số cổ phiếu phổ thông lưu hành bình quân trong kỳ. Kết quả là phần lợi nhuận quy về mỗi cổ phiếu. Đây là chỉ tiêu kế toán, không phải khoản tiền chuyển vào tài khoản cổ đông.

Cách tính từng bước được trình bày trong bài công thức tính EPS kèm ví dụ bằng số.

Cổ tức là khoản được quyết định riêng

eps là gì - Cổ tức là khoản được quyết định riêngMinh hoạ: eps là gì

Cổ tức do Đại hội đồng cổ đông quyết định. Hình thức chi trả có thể là tiền mặt hoặc cổ phiếu, và mức chi trả có thể khác nhau giữa các năm. Sau khi lợi nhuận được ghi nhận, doanh nghiệp còn bước quyết định chia bao nhiêu cho cổ đông.

Vì vậy, doanh nghiệp có EPS dương vẫn có thể không trả cổ tức tiền mặt trong năm. Doanh nghiệp cũng có thể trả cổ tức bằng cổ phiếu, khi đó cổ đông nhận thêm cổ phần thay vì tiền.

Tỷ lệ chi trả nối hai con số với nhau

Chỉ tiêu nối EPS với cổ tức là tỷ lệ chi trả cổ tức, tính bằng cổ tức tiền mặt mỗi cổ phiếu chia cho EPS. Phần lợi nhuận không chi trả là lợi nhuận giữ lại, được dùng để tái đầu tư hoặc bổ sung vốn.

🔗 Xem thêm: EBIT là gì? Hai cách tính và một ví dụ bằng số cụ thể

eps là gì - Tỷ lệ chi trả nối hai con số với nhauMinh hoạ: eps là gì

Một trường hợp giả định:

Nếu chỉ nhìn EPS, người đọc dễ nghĩ mỗi cổ phiếu mang về 3.000 đồng tiền mặt. Khoản tiền cổ đông thực nhận là 1.500 đồng; nửa còn lại nằm trong vốn của doanh nghiệp.

Đọc hai con số cùng lúc

Khi xem báo cáo, có thể đặt ba câu hỏi theo thứ tự: EPS kỳ này là bao nhiêu, Đại hội đồng cổ đông thông qua mức cổ tức nào và bằng hình thức gì, tỷ lệ chi trả tương ứng là bao nhiêu. Cách đọc này tách lợi nhuận kế toán khỏi tiền cổ đông nhận. Người đọc có thể tham khảo thêm trang giải thích lợi nhuận trên mỗi cổ phần của VPBankS.

EPS cũng là mẫu số của P/E, xem thêm cách tính và ba giới hạn của P/E.

Kết luận

eps là gì - Kết luậnMinh hoạ: eps là gì

EPS cho biết lợi nhuận quy về mỗi cổ phiếu, còn cổ tức là phần được quyết định chia ra. Tỷ lệ chi trả cổ tức và phần lợi nhuận giữ lại cho thấy lợi nhuận đó được phân bổ ra sao. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

#eps #cotuc #tylechitra #kienthucchungkhoan


← Chứng khoán VPBank — Trung tâm kiến thức đầu tư