IPO là gì: phân biệt với niêm yết và cách đọc một đợt chào bán

Mỗi lần một doanh nghiệp lớn chuẩn bị lên sàn, cụm từ IPO lại xuất hiện dày đặc trên báo. ipo là gì là câu hỏi đầu tiên nhiều người mới đặt ra, và câu trả lời ngắn gọn: đó là lần đầu tiên một công ty chào bán cổ phần ra công chúng, chuyển từ doanh nghiệp đóng sang doanh nghiệp đại chúng.

IPO khác gì với niêm yết

Hai khái niệm này hay bị dùng lẫn. IPO là hoạt động chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng để huy động vốn. Niêm yết là việc đưa cổ phiếu lên bảng giao dịch của sở giao dịch chứng khoán để nhà đầu tư mua bán hằng ngày. Một doanh nghiệp có thể IPO rồi mới niêm yết sau, và khoảng cách giữa hai mốc này đôi khi kéo dài nhiều tháng.

🔗 Xem thêm: Bullish là gì? Phân biệt với bearish và với bull market

Hiểu đúng thứ tự giúp đọc bản cáo bạch chính xác hơn: điều kiện, mức giá và lượng cổ phần của đợt chào bán thuộc về IPO, còn quy định về biên độ, phiên giao dịch và công bố thông tin thuộc về giai đoạn sau khi cổ phiếu đã lên .

ipo là gì - IPO khác gì với niêm yếtMinh hoạ: ipo là gì

Doanh nghiệp IPO để làm gì

Lý do thường gặp nhất là huy động vốn cho kế hoạch mở rộng mà không phải vay nợ. Ngoài ra còn ba mục tiêu khác: tạo thanh khoản cho cổ đông hiện hữu, định giá doanh nghiệp bằng cơ chế thị trường thay vì thoả thuận riêng, và nâng mức độ minh bạch nhờ nghĩa vụ công bố thông tin của công ty đại chúng.

🔗 Xem thêm: Margin là gì? Cơ chế ký quỹ và các mốc tỷ lệ cần nhớ

Mặt trái là chi phí tuân thủ tăng lên, áp lực kết quả kinh doanh theo quý, và cơ cấu sở hữu bị pha loãng.

Nhà đầu tư cá nhân nhìn một đợt IPO thế nào

ipo là gì - Nhà đầu tư cá nhân nhìn một đợt IPO thế nàoMinh hoạ: ipo là gì

Bản cáo bạch là tài liệu gốc cần đọc, đặc biệt ba phần: mục đích sử dụng vốn, cơ cấu cổ đông sau phát hành, và phần rủi ro do chính doanh nghiệp liệt kê. Các chỉ số tài chính trong đó nên được đặt cạnh mặt bằng chung của ngành, chẳng hạn so lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu với doanh nghiệp cùng lĩnh vực, thay vì nhìn con số đơn lẻ.

🔗 Xem thêm: EBIT là gì? Hai cách tính và một ví dụ bằng số cụ thể

Cũng cần nhớ giá trong đợt chào bán và giá sau khi niêm yết là hai mức khác nhau, hình thành theo hai cơ chế khác nhau. Lịch sử thị trường có cả những đợt tăng mạnh phiên đầu lẫn những đợt giảm dưới giá chào bán.

Kết luận

IPO là bước chuyển trạng thái của doanh nghiệp chứ không phải một sự kiện giá. Với nhà đầu tư cá nhân, giá trị nằm ở chỗ đọc được bản cáo bạch và hiểu doanh nghiệp định dùng tiền huy động vào việc gì, còn phần giá thì phụ thuộc cung cầu sau khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch.

🔗 Xem thêm: P/E là gì? Cách tính, cách đọc và ba giới hạn của chỉ số định giá

ipo là gì - Kết luậnMinh hoạ: ipo là gì

Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

#vpbanks #chungkhoanvietnam


← Chứng khoán VPBank — Trung tâm kiến thức đầu tư