Đẳng thức kế toán: cách rà một bảng cân đối bằng số
Bảng cân đối kế toán là ảnh chụp tình hình tài chính của doanh nghiệp tại một ngày. Mọi bảng cân đối đều dựa trên cùng một đẳng thức. Hiểu đẳng thức này giúp người đọc kiểm tra nhanh một bảng số, và đó cũng là bước đầu khi từng bước đọc một bộ báo cáo tài chính.
Đẳng thức nền tảng
Tài sản bằng nợ phải trả cộng vốn chủ sở hữu. Tài sản cho biết doanh nghiệp đang nắm giữ những gì, còn nợ phải trả và vốn chủ sở hữu cho biết các nguồn đã tài trợ cho số tài sản đó.
Ví dụ giả định: tài sản 500 tỷ đồng, nợ phải trả 300 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 200 tỷ đồng. Vì 300 cộng 200 bằng 500 nên bảng cân đối khớp. Nếu hai vế lệch nhau, hãy kiểm tra lại đơn vị tính hoặc cột kỳ đang đọc. Thứ tự mở các phần của bộ báo cáo được trình bày trong bài bốn phần của một bộ báo cáo tài chính và thứ tự nên mở.
Một giao dịch làm cả hai vế thay đổi
Minh hoạ: đọc hiểu báo cáo tài chính
Ba giao dịch giả định dưới đây đều để lại dấu vết trên cả hai vế.
- Vay thêm 50 tỷ đồng bằng tiền: tiền tăng 50 tỷ nên tài sản thành 550 tỷ đồng, nợ phải trả tăng 50 tỷ thành 350 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu giữ 200 tỷ đồng. Kiểm tra: 350 cộng 200 bằng 550.
- Dùng 30 tỷ đồng tiền mặt mua máy móc: tiền giảm 30 tỷ, tài sản cố định tăng 30 tỷ. Tổng tài sản vẫn là 550 tỷ đồng và hai vế không đổi.
- Giữ lại 20 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế: tiền tăng 20 tỷ nên tài sản thành 570 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu tăng 20 tỷ thành 220 tỷ đồng. Kiểm tra: 350 cộng 220 bằng 570.
Giao dịch thứ ba cho thấy lợi nhuận kỳ này được cộng vào vốn chủ sở hữu, nối báo cáo kết quả kinh doanh với bảng cân đối.
Đọc cơ cấu nguồn vốn từ đẳng thức
Từ ba bước trên có thể tính tỷ lệ nợ phải trả so với vốn chủ sở hữu. Ban đầu là 300 chia 200, bằng 1,5 lần. Sau khi vay thêm là 350 chia 200, bằng 1,75 lần. Sau khi giữ lại lợi nhuận là 350 chia 220, xấp xỉ 1,59 lần.
🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức và cách đọc trên báo cáo
Minh hoạ: đọc hiểu báo cáo tài chính
Tỷ lệ này chỉ mô tả doanh nghiệp dựa vào vốn vay nhiều hay ít. Không có ngưỡng chung để gọi một mức là tốt hay xấu.
Lưu ý khi áp dụng với báo cáo thật
Báo cáo thật có nhiều khoản mục hơn, nhưng đẳng thức vẫn đúng ở tổng cộng. Giá trị trong ngoặc đơn là số âm, đọc nhầm dấu sẽ làm lệch cả hai vế.
🔗 Xem thêm: Ba giới hạn của EBIT mà người đọc báo cáo tài chính hay bỏ qua
Kết luận
Minh hoạ: đọc hiểu báo cáo tài chính
Tài sản bằng nợ phải trả cộng vốn chủ sở hữu, và mọi giao dịch đều làm hai vế thay đổi cùng nhau. Dùng đẳng thức để rà bảng cân đối trước khi tính bất kỳ chỉ số nào. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
#bangcandoi #baocaotaichinh #ketoan #kienthucchungkhoan